Ăn năn vô cùng vì một buổi trưa gió cả
Lúc ôm gói đồ chạy dọc mé sông trong lòng có lập lời thề. Xấp xỉ cũng 2 năm trôi qua. Mà vẫn coi đam mê. Tôi chỉ biết ca. Người ta cuốn tiền trong quạt. Sau. Tôi về nhà luôn. Tôi ca nghe cũng mướt. Có gà tôi chọi gà. Sau cái lần mặt hoa da phấn lên “cứu cánh” cho đoàn. Đoàn đi tới đâu. Tôi ẵm em lẩm nhẩm hát theo.
Tôi nói: “Anh Hai. Thấy tôi nằm co ro. Anh cười: “Bây biết hát gì mà đòi hát”. Sợ chậm vài bước má sẽ chạy ra bắt lại. Văng vẳng tan vào đêm. Còn chống tay lên gốc cột. Phá chán lại chạy về ngồi chóc ngóc ở cửa sau ngó ra sông. Đói quá. Mà phải chi ráng chậm vài bước. Lúc nào không ẵm em cho chị Cúc thì tôi lại đi vòng vo. Có biết diễn gì đâu. Má kể. Tới ngồi.
Ba. Buổi trưa. Tiếng khóc tôi chắc cũng len được qua khe cửa sập. Lòng đòng trên đầu. Thầy đờn Hoàng Nô vừa đờn vừa ngó tôi gật gù khích lệ. Sài Gòn dễ sống lắm.
Tóc dài rũ rợi. Đi tới đi lui chừng như hai tay. Học ca. Đụng cánh cửa kia. Má phải cõng. Nói: “A. Là cha của ca sĩ Hoàng Lệ Nga. Tôi núp sau gốc cây trứng cá. Chú có vợ rồi mà. Tối một bận. Quê gì đâu trời. Chị có đứa con mới vài ba tháng tuổi.
Mà cũng thông minh. Gương lược. Lựa 2 bộ đồ rách nhất quăng ra. Hôm đó. Quăng lên sân khấu thưởng cho tôi quá trời. Rồi dập dìu vờn trên làn nước óc ách bên mé sông. Cứ thế. Tôi biết chú đang dụ tôi khai ra nhà cửa để chú dẫn trả về nhà. Vài buổi trưa hiếm hoi tôi không trốn nhà đi phá xóm. Chị lại hỏi thăm. Tôi gầy đét. Chú Khả Năng bồi thêm: “Nó ca hay thí mồ. Mới vỗ vai ông bầu. Hổng khóc sao được khi cái chỗ này nè.
Cuốn hai bộ áo xống đi ngay. Nhà ở quê bị giặc càn cháy rụi. Dài thòng nên mấy anh chị kêu chết tên là “con chà cái”. Trong đầu không hề có ý nghĩ sẽ trở về nhà. Tôi theo chị Cúc về Đoàn Hoa Lan – Xuân Liễu. Thấy gì phá đó.
Tôi đã thỏ thẻ xin má cho đi theo đoàn hát. Đờn thử coi”. Kiểu như “đẻ bây ra thà hồi đó tao đẻ trứng gà. Nó khôn lắm. Từ đó. Tôi nằm chèo queo trên sân tập trống trơ. Tôi lầm lũi ra phông – tên hứng nước uống. Chị tên Cúc. Tôi nề hà quá nên má biết tôi nói thiệt. Tạt vào mái đình chỗ đoàn Hoa Lan – Xuân Liễu hay tập tuồng. Nhà nào có cây trái tôi bứt trái. Đành viết thêm 7 câu vọng cổ nữa đưa cho tôi để kéo lại phần diễn.
Lâu lâu mấy anh chị thường cho chút đỉnh tiền biểu chị Cúc ra chợ mua cho tôi cái quần. Má khóc. Chị cho tôi theo để mỗi khi chị tập. Phần tôi khóc đêm dữ quá nên má đèo theo lên Sài Gòn ở đợ cho người ta. Mấy anh chị hát chay. Vé cũng bán hết. Chị đào chánh thốt nhiên đùng đùng dọn tủ bỏ đi. Tôi theo đến đó. Có lẽ nào má cho. Bây đi đâu thì đi. Cả đoàn đang ngủ trưa đều tỉnh dậy.
Ai ngờ. Đến trưa. Mấy má con nụm nịu. Một nửa nhoi ra sông. Tôi chạy dài dài trong xóm phá đủ thứ. Tôi đi bộ đến Tân Định. Sẵn tôi đen đúa. Đoàn sai gì.
Đôi khi ra điều mà không có đạo cụ. Nên tiếng khóc cứ lẩn quất. Mới bữa qua. Chứ không có buổi hát này má không dẫn đi coi. Hai mắt đang líu ríu chực ngủ thì có tiếng ru con đang lại rất gần. Thấy má xong rồi về. Nên nín re. Từ đó. Má bực mình quá. Vậy là vở Cánh chim bằng thiếu mất vai nữ chúa.
Đen thui. Tân Định má cũng đi bộ lên coi. Ông bầu hết cách. Tôi lại dấm dẳng xin theo đoàn hát. Không xiêm y lụa là. Bởi chỉ cần “có động” là tôi lao ùm xuống sông. Hát nói hậu trường. Ổng tròn mắt nhìn tôi một lượt. Mới 10 tuổi đầu. Nên về. Hai chân muốn quấn lại với nhau. Cái kẹp tóc. Anh thương tôi hổng khác nào con ruột của anh. Nên mỗi lần đi nghe cải lương.
Ông bầu nhăn mặt: “Con Hiền hả. Tôi gặp soạn giả Viễn Châu. Thấy cuộn quần áo chỏng chơ bên cạnh mới gập sổ.
Bước xăm xăm vô nhà. Chị Cúc không có khiếu hát. Ai ca sao. Tôi không có đi học. Cái hình ba bây cũng cháy tiêu trong trỏng”. Về mà cũng chẳng dám vô. Tôi còn nhớ. Tôi vẫn thường cởi trần bơi đua với mấy thằng con trai lạ hoắc. Giỡn không cha. Chị Cúc được vũ sư Minh Cao tuyển vào đội múa của đoàn Hoa Sen. Anh Hoàng Nô thường ôm đàn gảy tửng từng tưng ngó rất buồn. Vì vậy nhói ran.
Thấy mắc cười. Cao nhong nhỏng. Mua cái vé “cá kèo” rồi dẫn tôi đi coi. Chắc tôi đã thấy má tu tu khóc. Chị giận chuyện tiền lương
Học vũ. Trưa trốn ngủ. Rồi anh lấy tiền thưởng may cho tôi vài bộ đồ. Cái ý muốn theo gánh hát năm nào vẫn chưa bao giờ nguôi. Nhưng giờ ở nhà người ta. Lúc đó chú Khả Năng chuyên đóng hài. Nên lần nào má cũng rầy. Mấy anh chị trong đoàn hay quở: “Con gái gì mà quậy trời sợ”. Hồi đó. Thảng thốt kêu lên: “Cha.
Sương uớt hết bàn thờ ba”. “Anh Hai. Bảy má gửi nhà ngoại. Tôi vẫn khoái chí te tái cười. Lỡ đuổi đứa con đi. Nói một hồi chị Cúc “tóc dài” mới biểu tôi: “Thôi em về đưa em cho chị. Nửa tháng là người ta nói khéo cho đi. Cháy hết. Anh Hoàng Nô nhận dạy tôi hát. Quanh quéo. Tôi rén lại gần xin vào đoàn. Cõng mỏi má chuyển sang cặp một bên hông.
Hỏi con bạn cùng xóm: “Mày vô coi má tao đang làm gì. Má hay cột võng nằm hứng gió sông nghe tôi ca vọng cổ. Tóc đen thui. Dạo đó. Có mái tóc rất dài. Hôm kia má còn chun ra chun vô. Mà phải chi chậm vài bước. Tôi được cho theo xe bò đọc thơ. Được ít lâu thì đoàn Hoa Lan – Xuân Liễu rã gánh.
Chị Cúc múa chính trong đội vũ của đoàn. Hạng “cá kèo” là bét nhất. Ra rả cự anh Hai: “Bây để mái nhà nát quá. Nghe chưa”. Chớ… “con Hiền nó mặc cái quần rách lòi thịt mà nó hổng biết quê”. Đứng trơ thổ địa nhìn vài sợi khói ứa ra từ bãi tro trơ. Anh Ba. 14 tuổi. Sắm kẹp tóc. Nghệ sĩ Diệu Hiền thời trẻ. Hổng hiểu “chà cái” là cái giống gì.
Tôi 16 tuổi. Rồi lại về đình. Lúc ấy tôi đi mà lòng mừng khấp khởi. Chiều chiều vẫn chạy đi phá quanh cho đỡ nhớ nhà. Thấy anh buồn hiu vậy mới chạy ra tính chọc anh chơi. Mới 16 tuổi mà tính đi tính lại tôi xém chết mấy lần.
Riết rồi tôi cũng mê đắm cải lương. Nói: “Mày con cái nhà ai mà xin vô đây?”.
Hễ có đoàn về hát là tôi lại xin má cho theo. Hay mình cho “con chà cái” nó đóng thế”.
2. Nghệ sĩ Diệu Hiền - “đệ nhất đào võ” trong làng cải lương. La mắng vậy thôi. Tại nhớ nhà. Trưa một bận. Chị nuôi cơm”.
Bữa đó tôi không đi phá. Nhớ là đã đi thì không có về nữa. Đâu có thấy gì. Nhì. Hễ có đoàn cải lương về là má tranh thủ đi coi cho kỳ được. Má hay biểu: “Con Hiền chú ý cô đào đó nha. Chỉ nài chú cho theo vô đoàn. Đang đưa đứa con đang khóc ré giữa trưa.
Khóc triền miên. Chạm vách tường này. Má hay dành dụm tiền. Bữa đó sắp tới giờ diễn. Giờ mới có cơ hội được đi. Khó chịu. Đờn cho em hát nha”. Cũng mới 16 tuổi đầu tôi bắt đầu có chút tăm tiếng. Má không dám ru hời.
Giờ mà không có diễn chắc bà con bỏ đoàn luôn. Trứng vịt ăn còn ngon hơn. Nên được dăm bữa. Tôi làm nấy. Anh Hoàng Nô đờn. Nó biết gì đâu”. Rửa rau. Tôi đưa năm ba câu vọng cổ ghẹo ảnh thất tình thui thủi. 16 tuổi. Sớn sác tìm tôi. Anh Hoàng Nô dạy cho chị Cúc hát. Mà cũng tại khóc đêm dữ quá.
Ông bầu hết đứng. Có sao đâu. Giỡn chơi không à. Chị Tư má gửi bên nhà nội; Sáu. Chỉ còn ông bầu Xuân Liễu ngồi thanh toán sách. Má tưởng con trẻ nói chơi nên không thèm đếm xỉa. Rồi thương ông hồi nào hổng biết. Nếu mà hát hổng được thì thà chết ở đâu chứ kiên quyết không về. Trong đoàn có thầy Hoàng Nô. Ai đời có chút đỉnh mà đòi bỏ nhà theo gánh hát”. Bởi 4 năm trời nề hà.
Rồi má ngưng nước mắt. Tôi bám theo đoàn. Ngày nào má cũng rầy. Kiếm chuyện phá cho vui.
Rồi đứng đợi má bước ra phơi áo. Chẳng biết sao lúc đó tôi mừng húm. Ai ngờ đâu tình đó đeo đẳng suốt cả một đời … (Còn nữa). Má tôi mê cải lương có tiếng trong xóm. Một nửa nhà trên bờ. Nói thế nào chú cũng không chịu. Phải đứng. Hay ra sàn diễn thì giao con cho tôi ẵm. Nghe người ta cúng đình có hát bộ thì ở tuốt Phú Nhuận. Nói sẵng: “Đó. Nhớ má quá.
Ngỡ là vu vơ thôi. Nhớ má quá. Xưng em vậy à. Ráng thuộc rồi về ca má nghe”. Bơi miết. Vậy mà lên sàn diễn. Tôi gọi là thầy chứ thực ra gọi nhau bằng anh Hai.
Làm gì thì làm. Tôi cũng theo chị. Mà chẳng khi nào má đánh được tôi. Tiếng trẻ mỏ lanh lảnh xa hút. Khen “con chà cái” ngó vậy mà ca hay quá trời. Trưa trưa. Có nhà không”. Rao bảng. Má dựng tạm cái nhà bên xóm cầu Rạch Bần. Lây lất rồi cũng bám trụ lại được nơi này. Đến xâm xẩm tối mới mò về. Mà lỡ rao bảng rồi.
Phải chi còn ở quê. Anh Hoàng Nô bảo: “Ngó con Hiền coi cũng được chớ đâu có xấu đâu”.
Nghe ẽo ẹt sau lưng là biết chắc má đang cầm roi bước tới định phạt cái tội phá quá người ta tới nhà méc vốn. Nhà xây gì kín mít. Nghe tuồng nó thuộc hết trơn à”.
Hồi đó vé coi hát cũng phân ra hạng nhứt. Chắc tôi đã không ném vào đời má gần 3 năm dài đăng đẵng sống bằng sự day dứt. Nên anh Hai. Tôi thấp tè.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét